Prostat Kanseri Farkındalık Günü: Erken Tanı Hayat Kurtarır

Prostat kanseri, erkek sağlığını ilgilendiren en önemli kanser türlerinden biridir. Dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de erkeklerde en sık görülen kanserler arasında ikinci sırada yer almaktadır. Türkiye'de her yıl yaklaşık 19 bin erkeğe prostat kanseri tanısı konulmaktadır. 

Prostat kanserinin en önemli özelliklerinden biri, erken evrede çoğu zaman herhangi bir belirti vermeden ilerleyebilmesidir. Bu nedenle kişinin herhangi bir yakınmasının olmaması prostat kanseri açısından risk taşımadığı anlamına gelmez. Hastalık erken evrede saptandığında tedavi başarısı oldukça yüksektir.

Prostat kanseri açısından en önemli risk faktörü yaştır ve özellikle 50 yaşından sonra görülme sıklığı artmaktadır. Bunun yanında baba veya erkek kardeş gibi birinci derece akrabalarında prostat kanseri bulunan kişilerde ve genetik yatkınlığı olan erkeklerde risk daha yüksektir. Obezite, hareketsiz yaşam ve sağlıksız beslenme gibi yaşam tarzı faktörleri de prostat sağlığı açısından önem taşımaktadır. 

Prostat kanseri ilerleyen dönemlerde sık idrara çıkma, özellikle geceleri idrara kalkma, idrar akımında zayıflama, idrar yapmada güçlük, idrar veya menide kan görülmesi gibi şikâyetlerle kendisini gösterebilir. Ancak bu yakınmalar iyi huylu prostat büyümesi gibi kanser dışındaki hastalıklarda da görülebilir. Bu nedenle tanı yalnızca belirtilere bakılarak konulamaz.

Prostat kanserinde en önemli noktalardan biri erken tanıdır. Yaşı ve bireysel risk faktörleri uygun olan erkeklerde üroloji değerlendirmesi, PSA adı verilen kan testi ve gerekli durumlarda prostat muayenesi ile risk değerlendirmesi yapılabilir. Şüpheli bir durum saptandığında multiparametrikprostat MR gibi ileri görüntüleme yöntemlerinden ve gerekli hastalarda prostat biyopsisinden yararlanılmaktadır.

Günümüzde prostat kanseri tedavisinde de önemli gelişmeler yaşanmaktadır. Hastalığın evresi, tümörün özellikleri, hastanın yaşı ve genel sağlık durumuna göre aktif izlem, cerrahi tedavi, radyoterapi, hormonal tedaviler ve sistemik tedaviler arasından hastaya en uygun yaklaşım belirlenmektedir. Özellikle erken evrede yakalanan hastalarda tamamen tedavi edilebilme şansı oldukça yüksektir. 

Erkeklerin prostat sağlığı konusunda bilinçli olması, aile öyküsünü bilmesi ve uygun yaşlarda düzenli kontrollerini ihmal etmemesi son derece önemlidir. Özellikle ailesinde prostat kanseri bulunan erkeklerin kontrollerine daha erken yaşlarda başlamaları gerekir.

15 Eylül Prostat Kanseri Farkındalık Günü vesilesiyle tüm erkeklere mesajımız şudur: Yakınmanızın ortaya çıkmasını beklemeyin. Yaşınıza ve kişisel risk durumunuza uygun kontrollerinizi yaptırın. Prostat kanserinde erken tanı, tedavi seçeneklerini ve tedavi başarısını önemli ölçüde artırır.

Doç. Dr. Hasan Anıl Kurt
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi
Üroloji Anabilim Dalı