Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
Tıp Fakültesi Hastanesi

Uyku Sorunları Olanlar Uyku Laboratuarında Tedavi Ediliyor

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Uygulama ve Araştırma Hastanesi'nde hizmet veren Uyku Laboratuarı, uyku sorunu olan hastaların problemlerine deva olmaya devam ediyor.

Uyku Laboratuarı Nedir?

Hastanın uyku ile ilgili kaydedilebilir tüm verilerinin bilgisayara sonradan incelenmek üzere kaydedildiği yerdir. Ev ortamı hassasiyetinde oluşturulan özel bir odada hasta uyurken gece boyu izlenir ve kameraya kaydedilir.

Uyku Laboratuarında Neler Yapılır?

Hastanın, beyin elektrosu (EEG) göz hareketleri elektrosu (EOG) Çene kas gerilimi elektrosu (çene EMG), yatış pozisyon kayıtları, soluk alıp verirken burundan giren hava akımı, Soluk alıp verirkenki göğüs ve karın hareketleri, kan oksijen seviyesi, Kalp grafisi (EKG), Bacak kas kasılmaları elektrosu (bacak EMG) kaydedilir.

Bu kayıtlar daha sonra incelenerek öncelikle hastanın uyku yapısı değerlendirilir. Uyku evreleri ve mimarisi oluşturulur. Sonra bu uyku süresinde solunum olayları değerlendirilerek, hastanın soluk alıp vermedeki anormalliklerin var olup olmadığına (soluk hafiflemesi ya da kesilmesi), bunun yanı sıra gelişen oksijen seviyesi değişiklikleri, uyanıklık reaksiyonları, kalp atım değişiklikleri, uyku sırasındaki bacak hareketleri tek tek işaretlenir. Sonraki işlemde bütün bu işlenmiş veriler tekrar bilgisayardan geçirilerek bunun sonucunda, uyku kalitesi, yeterliliği, uyanıklık periyotları ile bölünüp bölünmediği, uykuda, nefes kesilmeleri ya da hafiflemelerinin var olup olmadığı, varsa sıklığı, süreleri, hangi pozisyonda belirgin olduğu, uykunun hangi evresinde belirgin olduğu, bu sırada ortaya çıkan kan oksijen seviyesi düşüklüğü süre ve derinliği, kalp atımlarındaki değişimlerin uyku evresi ve anormal solunum olayları ile ilişkisi, uykuda bacak hareketlerinin varlığı, varsa sıklığı raporlanarak hastanın uyku sırasında ortaya çıkan ya da uyku ile ilgili hastalığının var olup olmadığı, varsa ciddiyeti ortaya konur.

Uyku laboratuarında özellikle kendisini, horlama uykuda nefes tutma ve gündüz uykululuk ile belli eden uyku apne hastalığı şüphesi olanlar yatırılmaktadır. Ayrıca yine gündüz olur olmaz yerlerde uyuklamalara neden olan Narkolepsi, şüphesi olanlar ile daha nadir olarak ta, yine gündüz yorgunluk ve uykululuğa neden olan uykuda periyodik bacak hareketi şüphesi olan hastalar yatırılmaktadır.

Uyku Laboratuarı Öncesi Gerekli Hazırlıklar ve Dikkat Edilecekler

Hastalar sakinleştirici türde ilaçlar kullanıyorsa 1 hafta kadar önce kesmesi tavsiye edilir. Yatış günü, akşamüzeri duş alması, sakallarını kesmesi, göğüs kıllarını ve bacak ön yüzündeki kılları temizlemesi istenir. O gün öğleden sonra içki çay, kahve, gazlı içecekler tüketmemeli, reflüye neden olabilecek portakal, mandalina gibi yiyeceklerden uzak kalması tetkikten 4 saat önceden sonraki zamanda sigaradan uzak kalması tetkikin sağlıklı olması için gerekmektedir. Yatış esnasında kollu ve bacaklı pijama ile gelmelidir.

Uyku Apnesi Teşhisi Alan Hastalarda Tedavi

Uyku apnesi tanısı alan hastalar eğer tedavi edilmeye karar verildi ise bunun altın standardı pozitif basınçlı solunum cihazlarıdır. Bu cihazlar farklı tiplerdedir ( sürekli hava basıncı veren CPAP, nefes alırken yüksek nefes verirken düşük basınç veren BPAP, solunum tamamen durduğu durumlarda tetikleyici özelliği olan BPAP-ST, azalıp çoğalan solunum bozukluklarında (chayne – stokes solunumu) BPAP OTO SV (ASV) ) tedavi edilecek olan hasta KBB muayenesinden geçirilerek üst solunum yollarının açık olduğu ve CPAP kullanmaya elverişli olduğu bilgisi alındıktan sonra (eğer kapalı ise açıldıktan sonra) hasta ikinci gece yatırılarak , solunum bozukluklarının ve buna bağlı kan oksijen seviyesi düşüklükleri ve uyku bozukluğunun hangi tip alet ve basınçta düzeltildiği tespit edilerek hastanın bu nitelikte alet edinesi sağlanır. Hasta artık geceleri yatarken bu alet ile nefes alacaktır.

Uyku laboratuarında tespit edilen hastaya uygun alet için sağlık kurulu raporu düzenlenerek ilgili sosyal güvenlik kurumundan, tarif edilen niteliklerdeki alet alınacaktır.

Kimler Uyku Laboratuarına Başvurabilir?

✔ Horlayan,

✔ Uykuda nefesinin kesildiği belirtilen,

✔ Gündüz yorgun ve uyuklaması olan hastalarda, kesinlikle şüpheleniriz,

Yukarıdaki şıklardan birine aşağıdaki şıklardan 1-2 si eklenirse yine şüpheleniriz.

✔ Obezite

✔ Gece terlemesi

✔ Gece idrarı

Ayrıca, Hipertansiyon, Kalp ritim bozukluğu, Sol ve sağ kalp yetmezliği, Diyabet, Kronik Obstruktif Akciğer hastalığı, Beyin Damar hastalıkları varsa bu hastalar riskli hastalardır ve muhakkak uyku apnesi açısından tetkik ve tedavileri yapılmalıdır.

Uyku Apnesi Tedavi Edilmezse Hangi Hastalıklar Görülür?

A. Kalp Damar Sistemi

✔ Hipertansiyon

✔ İskemik kalp hastalığı

✔ Sol kalp yetmezliği

✔ Sağ kalp yetmezliği

✔ Kalpte ritim bozuklukları

✔ Ani ölüm

B. Akciğer

✔ Astım'a yatkınlık

C. Sinir Sistemi

✔ Beyin damarlarında daralma

✔ Gündüz aşırı uyku hali

✔ Sabah baş ağrısı

✔ Uykuda sara hastalığı

✔ Huzursuz ve yetersiz uyku

D. Psikiyatrik

✔ Bilişsel bozukluk

✔ Anksiyete, depresyon

E. Hormon hastalıkları

✔ Cinsel isteksizlik

✔ Cinsel işlev bozukluğu

F. Böbrek

✔ Gece idrara çıkma

✔ İdrardan protein kaçağı

G. Mide barsak sistemi (Gastro özefajial reflü )

✔ Kan hastalıkları (Polisitemi, kan akışkanlığının azalmasına neden olmakta )

✔ Sosyal sonuçlar

✔ Okul ve iş performansında azalma

✔ Raporlu olma süresinin artması

✔ Çocuklarda hiperaktivite

✔ Sosyal ilişkilerde bozulma (Boşanmalar vs.)

✔ Kazalar (trafik, ev, iş)